GNU/Linux, de "basics" 
 ====================== 
 
 
 Dit bestand is geschreven met behulp van JOE. 
 Andere interessante/blindvriendelijke tekst-editors zijn: 
 NANO, VI/VIM, en de zeer krachtige EMACS(/EMACSPEAK). 
 
 
 Legende: "==" = "is hetzelfde dan/equivalent aan" 
 
 
 Linux commando's: 
 ls --help == dir /? (helpfile), gebruik anders  man ls  of  info ls 
 man man == geef de handleiding voor man (manual pages) 
 apropos dhcp == geef de manpages die beschikbaar zijn voor dhcp 
 ls == dir/w maar de schikking is wel verticaal, te beginnen van links boven 
 dir == ls (dit is een ingebouwde alias) 
 ls -l == dir maar de bestandsnamen zijn rechts van het scherm te lezen 
 ls -l > redirect.txt == dir > redirect.txt 
 ls -l >> RedirAndAddTo.txt == dir >> RedirAndAddTo.txt 
 ls -l bas* == dir bas*.* /s 
 ls -al == dir/a (ls -l + hidden files, zoals . en .. ) 
 ls -lsa == ls -la + bestandsdikte (size) 
 ls -al |head -3 == ls -al maar toont alleen de 3 1ste regels 
 ls -la |head == ls -la maar toont automatisch de 10 1ste regels (default) 
 ls |head file.txt == toon de 10 1ste regels van file.txt 
 tail file.txt == toon de 10 laatste regels van file.txt (default) 
 tail -3 file.txt == toon de 3 laatste regels van file.txt 
 tail +5 idx.ori > idx.htm == redirect idx.ori vanaf regel 5 naar idx.htm 
 head -4 brlspeak.txt == toon de 4 eerste regels van brlspeak.txt 
 cat x |head -9 |tail -1 > y == van x, van de 9 1ste regels, redir de laatste 
 ls -lp == ls -l maar toont een / bij een directory (bv. aaa/ i.p.v. aaa ) 
 ls -F == ls met extra symbolen voor dirs en speciale files (dir/ exe* ...) 
 ls -lt == ls -l maar toont de recentste bestanden eerst (zie datum/tijd) 
 ls -l --full-time == ls -l met een completere datum+tijdmelding 
 ls -m == dir/o/w maar op de hele breedte, alleen gescheiden door koma's 
 ls -pm == ls -m met markering voor de directories 
 ls -mF == ls -m met markering voor de executables en voor dirs 
 ls -lr == ls -l maar in reverse-mode (van z tot a) 
 ls -lrt == dir/o:d (large-reverse-by modification time) 
 ls -lR == dir/s (large-recursive mode) 
 ls -lR |more == dir/s/p 
 ls -lQ == ls -l maar toont bestanden en dirs tussen aanhalingstekens 
 ls -1 == ls -l maar toont alleen bestanden en dirs onder elkaar, links 
 cal == toon calender 
 showkey -m == toon hex code van key ? (toets intikken) 
 date == date + time 
 pwd == huidig path tonen (bv. /home/aldo ) 
 tty == huidige console tonen (bv. /dev/tty3 = 3de "venster") 
 hostname == toon de naam van de machine (bv. darkstar) 
 uname -a == toon alle machine- + systeem-informatie 
 lsmod == toon de geinstalleerde modules 
 uptime == toon hoe lang de machine aan ligt, aantal users en verbruik 
 free == geef info over het gebruik van het virtueel werkgeheugen 
 top == geef huidig gebruik van geheugen in real-time 
 cat /proc/version == toon kernel en gcc versie 
 cat /dev/scd1 | md5sum >md5 == test en zet md5sum van cdr/rw in md5 
 ps == toon alle actieve processen (gebruik kill om een proces te "doden") 
 ps ax == geef meer details over alle afgehandelde processen 
 w == toon applicaties die door alle users momenteel in gebruik zijn 
 setleds == toon/wijzig de actieve keyboard sets 
 setleds +num == zet numlock aan 
 setleds -num == zet numlock af 
 setleds +caps == zet capslock aan 
 setserial /dev/ttyS0 -a == geef informatie over COM-poort 1 
 clear == cls 
 reset == maak een reset van de console (bv. na een kill-opdracht) 
 chmod +x go == attrib (+x) go (x = executable, dit bestaat niet onder DOS) 
 chmod 777 txt == attrib (rwx) read/write/exe voor "user", "group" en "other" 
 chown aldo .lynxrc == maak aldo eigenaar van .lynxrc (change owner) 
 chown aldo:aldo fifi == maak fifi eigendom van aldo en van groep aldo 
 chgrp aldo fifi == maak fifi eigendom van groep aldo 
 groups == toon tot welke groepen user behoort 
 adduser aldo cdrom == voeg aldo toe aan group cdrom 
 chroot /mnt/lin/root == maak van /mnt/lin/root de root directory 
 adduser olr == schrijf olr in als user 
 passwd == wijzig het paswoord van de gebruiker 
 su root == geef aan "user" root privileges (exit maakt het ongedaan) 
 su orwell == geef orwell root prioriteiten 
 su == su root 
 su - == su root maar springt meteen naar de /root dir 
 cd ~ of cd == terug naar de home directory 
 cd .. == cd.. 
 cd ../xxx == cd.. (+) cd xxx (naar een dir van het zelfde niveau springen) 
 cd ~/aa == cd ~ (+) cd aa (op voorwaarde dat aa onder /home/gebruiker ligt) 
 cd /lib/modules/2.2.19/net == ga naar \lib\modules\2.2.19\net 
 cat /var/lib/dpkg/available |more == type \var\lib\dpkg\available.|more 
 more /proc/pci == toon PCI card's I/O poortadres en irq 
 lspci == toon in 't kort wat de apparaten zijn (ETH, SCSI,...) 
 lspci -v == toon in detail wat de apparaten zijn (ETH, SCSI,...) 
 cat text.txt |less == type text.txt|more met pijl omhoog/omlaag-faciliteit 
 less /etc/passwd == cat /etc/passwd |less 
 cat /proc/partitions == fdisk /status (toont alle partities) 
 cat /var/log/messages > logf.txt == copy log-file naar logf.txt 
 cat file >> dest.txt == copy file naar dest.txt (toevoegen) 
 cat *.txt >> AllTxtsIn1F == copy *.txt >> AllTxtsIn1F (toevoegen) 
 uniq -u txt == cat txt maar brengt blanco lijnen terug tot max. 1 lijn 
 echo Hi man! >> hi.txt == echo Hi man! >> hi.txt (echo == echo onder DOS) 
 echo 'cat txt |less' > readme == plak de opdracht '...' in readme 
 echo $PATH == toon het path 
 echo -ne "\a" == alarm (beep) 
 touch file.txt == maak een lege bestand touch.txt aan 
 sleep 3 == pauzeer gedurende 3 sedonden 
 du == toon de totale dikte van de huidige directory (bv. 361 K aan data) 
 du / -ks == du / in kilobytes en summarized 
 du -ksh == du in kilobytes en summarized, in mensentaal weergegeven 
 du -ksH == du -ksh, maar de blocks zijn 1024K i.p.v. 1000K 
 du -sH == du summarized en human 
 du -sHx == du summarized en human, maar op dit filesystem 
 du |sort -n == toon de grootste dirs, gesorteerd 
 du -S |sort -n == toon de grootste dirs, gesorteerd (geen subdirs) 
 df == toon totale, gebruikte en nog vrij beschikbare schijfruimte 
 find /home/ -name *.mp3 == zoek alle .mp3 bestanden vanaf /home/ 
 find / -name "brl*" -ls >d.txt == zoek/ls/redir vanaf / alle brl* bestanden 
 find / -name '*' | xargs grep -l Aldo == zoek Aldo op de ganse schijf 
 find / -name '*' -print0 | xargs -0 grep -l Al Do == zoek Al Do (2 woorden) 
 find . -name "ne*" -print == zoek naar bestanden met "ne*" erin 
 grep http *.txt == zoek en toon alle regels waar http in zit 
 grep-available -P dhcp == zoek dhcp in de available list 
 dpkg -l |grep links == toon versie van geinstalleerde links package 
 wc file.txt == geef het aantal regels, woorden en bytes van file.txt 
 file mm.txt == geef meer info over de specificaties van het bestand mm.txt 
 whereis pdftotext == localiseer het binair bestand, bron en manpages 
 ldd /usr/bin/joe == geef library dependenties-info voor joe 
 type pine == toont het path van het pine executable 
 cp file.txt dest.txt == xcopy file.txt dest.txt 
 cp -p ../xx . == xcopy ..\xx . met behoud van de datum 
 cp mydir/* destdir == alles uit mydir kopiëren naar destdir 
 cp /mnt/c/zz.txt . == xcopy c:\zz.txt naar . (/mnt/c is hier = hda1 = c:\) 
 cp -r /mnt/cdrom/wavs ~ == xcopy cdrom:\wavs /s /home/user 
 dd --help == diskcopy /? (maar dd is anders dan zomaar een diskcopy) 
 dd if=/dev/fd0 of=image.img == diskcopy inputfile (floppy) naar image.img 
 dd if=image.img of=/dev/fd0 == diskcopy image.img naar outputfile (floppy) 
 dd if=/dev/fd0u1440 of=x.img conv=noerror == dd maar forceer 1,44 & no error 
 dd if=boot.img of=/dev/fd0 bf=1024 == cp een Deb bootdisk-image op floppy 
 badblocks /dev/hd?? == zoek badblocks op /dev/hd??
 mkdosfs /dev/fd0 == creeer een DOS filesystem op een diskette 
 mke2fs /dev/fd0 == zet een ext2 systeem op een diskette 
 e2fsck /dev/hda5 == chkdsk /f /dev/hda5 
 fdformat /dev/fd0 == low-level formattering 
 mkboot == maak een bootdisk 
 superformat == format 
 rm text.txt == del text.txt (remove) 
 rm tex* == del tex*.* 
 rm tex* -i == del tex*.* /p 
 rm -- -.inf == del -.inf 
 rm ./-.inf == del -.inf 
 mv text.txt othername.txt == ren text.txt othername.txt (move) 
 mkdir == md 
 rmdir == rd 
 rm -rf mydir == deltree /y mydir 
 whoami == "wie ben ik" = root of user (heeft geen equivalent onder DOS) 
 who == toon alle gebruikers die aangesloten zijn op het systeem 
 alias cls=clear == maak een alias "cls" aan voor de opdracht "clear" 
 alias di="ls -lp" == maak een alias "di" aan voor de opdracht "ls -lp" 
 unalias di == undo alias di 
 updatedb == bestandsnamen database update (geen equivalent onder DOS) 
 locate pine == zoek pine overal op het systeem en toon de paths 
 !! == voer de laatste opdrachtregel opnieuw uit (redo) 
 !lyn == de laatste opdrachtregel beginnende met lyn opnieuw uitvoeren 
 nice -n -19 vi == probeer vi de hoogste voorrang te geven in uitvoering 
 kill 196 == proces 196 stopzetten (kill -9 pid-num forceert het stopzetten) 
 killall brltty == stop meteen brltty 
 killall HUP inetd == alles killen en herstarten 
 exit == sluit af (bv. su root omschakeling, of console sluiten) 
 reboot == ctrl+alt+del onder DOS 
 halt == shutdown -h now == systeem stopzetten + alle processen killen 
 
 
 Sneltoetsen: 
 <tab> == vervolledigen: je hebt een directory /home/olr/aldo-page, 
  je bent in /usr/doc, doe: 
  cd ~/ald<tab> 
  het pathname wordt automatisch weergegeven, en je kan er heen gaan 
 <ctrl><alt><del>: herboot het systeem 
 <ctrl>+c: CTRL+C onder DOS (break) 
 <ctrl>+d: logout (exit) 
 <ctrl>+z: shell openen (meestal, soms ook ^KZ (Joe)) 
  
 
 VFAT mount, om een directory/file/files op diskette te kunnen zetten: 
 mkdir /mnt/floppy (indien de floppy directory niet bestaat) 
 mount -t vfat /dev/fd0 /mnt/floppy 
 nu pas: cp mydir /mnt/floppy 
 en dan: umount /mnt/floppy 
 Andere type schijf mounten: 
 *C:-schijf: mount -t vfat /dev/hda1 /mnt/c (mag ook anders dan "c" heten) 
 *Zipdrive: mount -t vfat /dev/hdb4 /mnt/zip (mag anders dan "zip" noemen) 
 *CD-ROM: mount -t iso9660 /dev/hdc /mnt/cdrom (of anders dan "cdrom") 
 Snel mounten met een eenvoudige opdracht: 
 zie /etc/fstab; als je dit bestand aanpast, kan je ervoor zorgen dat 
 de devices gemount kunnen worden met opdrachten zoals: 
 mount /mnt/floppy 
 mount /mnt/cdrom 
 mount /mnt/zip 
 Nog sneller mounten: 
 maak een batchfile (mntzip, umntzip) en kopiêer het naar /usr/local/bin 
 
 
 Joe, prima Turbo-Pascalachtige tekst-editor: 
 joe file.txt == edit file.txt 
 ctrl k h == help 
 ctrl k b == begin blok 
 ctrl k k == einde blok 
 ctrl k y == blok wissen 
 ctrl k c == blok kopiëren 
 ctrl k m == blok verplaatsen 
 ctrl k w == blok wegschrijven 
 ctrl k f == zoeken 
 ctrl k s == save 
 ctrl k q == quit 
 ctrl k x == exit (save & quit) 
 ctrl k z == goto shell 
 ctrl y == regel wissen 
 
 
 TAR, GZIP, BZIP2, in- en uitpakken: 
 *Om in te pakken: 
  tar cvf file.tar . (of bv. *.txt) om een verzamelfile.tar te creëren 
  tar rvf file.tar file.txt voegt file.txt toe aan file.tar 
  tar cvfz ff.tar.gz *.htm maakt een tar.gz met alle .htm files 
  tar cvfj ff.tar.bz2 *.htm maakt een tar.bz2 met alle .htm files 
  gzip file.tar maakt van file.tar een gecomprimeerd file.tar.gz bestand 
  bzip2 file.tar maakt van file.tar een gecomprimeerd file.tar.bz2 bestand 
 *Om uit te pakken: 
  gunzip (of gzip -d) file.tar.gz (decompress) 
  bzip2 -d file.tar.bz2 doet hetzelfde maar voor bz2 bestanden 
  tar xvf file.tar pakt het archiefbestand .tar uit 
  tar xvfz file.tar.gz pakt het bestand .tar.gz uit 
  tar xvfj file.tar.bz2 pakt het bestand .tar.bz2 uit 
 *PK/WINzip-files in/uitpakken: 
  dit doe je met unzip (unzip -d bestand.zip) 
  of inpakken met zip (zip zz.zip *) 
 
 
 Lynx: 
 *Connect/disconnect: 
  je dient wel als root in te loggen: pon == PPP On == verbinden (Debian) 
  (bv. pon XS2THENET is wat je intikt); 
  na de verbinding: even wachten, dan: lynx of lynx -popup 
  en: g (go) 
  Afloggen: poff 
  Nota: je kan ook een executable bestand maken die de opdracht 
  "pon PROVIDER" vervangt. 
  Gebruik chmod +x file om van file een executable te maken. 
  Om vervolgens file te starten typ je: ./file 
  (je mag ook file in /usr/local/bin kopiëren, dan hoeft ./ niet meer) 
 *Een doc downloaden: 
  backspace  d  save to disk  bestandsnaam geven 
  Om te verlaten/terugkeren: pijl links 
 *Om parameters te wijzigen: 
  zie lynx.cfg en .lynxrc (of o)ptions) 
  zie ook help en k)eys voor een optimaler gebruik van het broowser 
 
  Nota: je bent online, hoe kan je je IP adres opvragen?
  /sbin/ifconfig (dit kan erg nuttig zijn voor hulp op afstand) 
 
 
 Pine + FetchMail + Exim: 
 *Pine: 
  starten met: pine 
  e-mail index: i 
  e-mail schrijven: c (compose) 
  e-mail beantwoorden: r 
  e-mail doorsturen: f 
  e-mail bewaren: e 
  e-mail attach bewaren: v (view) dan s (save) 
  file attachen: ^J 
  tekst invoegen: ^R 
  verzenden: ctrl-x (het e-mail woordt in de verzendmap geplaatst) 
  vernietigen: ctrl-c 
  Andere Pine keys: 
  m = main menu  q = quit  l = folder list (inbox/uitbox) 
  a = addressbook  c = compose  r = manual 
 *FetchMail: 
  wanneer je online bent worden de e-mails meteen verzonden. 
  Om ze binnen te halen gebruik je de opdracht: 
  fetchmail -v of fetchmail -v -k (keep, zie wel in functie van defaults) 
  Gebruik fetchmail -v -a om alle berichten binnen te halen (cf. defs) 
  Gebruik fetchmail -f .fetchmailrc-xx om een config xx uit te voeren 
 *Exim: 
  het te verzenden E-mail wordt door Exim gepost zodra online 
  Gebruik exim -Mrm idnrvanhetbericht om idnrvanhetbericht te verwijderen 
  Gebruik exim -qff -v om frozen mails te proberen opnieuw te verzenden 
  Gebruik cp /etc/exim.conf-xx /etc/exim.conf om een conf-xx uit te voeren 
 
 
 Exporteren van Fetchmail en Exim conf-settings naar een andere Linux PC; 
 kopiëer de volgende bestanden op diskette/zip: 
 /etc/exim.conf + /etc/email-addresses (voor Exim) en 
 /root/.fetchmailrc (voor Fetchmail) 
 Nota: je dient wel de machinenaam aan te passen; heet de "nieuwe" PC
 bv. bluestar (en de vorige darkstar), dat moet je dit ook zo wijzigen 
 
 
 Debian programma-update, bv. unzip: 
 eenmaal online: apt-get update (of dselect update) 
 de updatelijst voor de applicaties wordt binnengehaald 
 (dit kan wel wat tijd in beslag nemen, +- 1 mb) 
 nu: apt-get install unzip 
 apt-get upgrade (voor alle Debian packages), of apt-get dist-upgrade 
 Ook: apt-get --reinstall install mutt is mogelijk om een applicatie te
 herinstalleren 
 Daarna: apt-get clean 
 of apt-get autoclean (om /var/cache/apt/archives op te kuisen) 
 Kuisoperaties kunnen ook automatisch worden uitgevoerd, bv. door Anacron. 
 Let op: apt-get is typisch Debian, het dient om Debian apps te updaten; 
 bv. Mutt is een Debian package, Pine echter niet... 
 Je kan ook apt offline gebruiken: afhankelijk van de instellingen in 
 /etc/apt/sources.list kan apt de packages van de Deb CDs afhalen. 
 Met apt-cache dumpavail >~/packages.list wordt een lijst van packages 
 aangemaakt en naar packages.list weggeschreven. 
 Je kan ook dpkg -l |less uitvoeren. 
 Om kuis te houden, bestaan ook: 
 apt-get purge package-naam en 
 apt-get remove package-naam 
 Om details te krijgen over een package, vooraleer het te installeren: 
 apt-cache show kernel-image-2.2.19 
 Voorafgegaan door bijvoorbeeld: 
 apt-cache search kernel-image 
 Om een diagnose + broken dependencies check uit te voeren: 
 apt-get check 
 Om een bron (bv. van Pine) binnen te halen: 
 apt-get source pine 
 Om te zien hoeveel packages al reeds geinstalleerd zijn op jouw Debian: 
 dpkg --list 
 Om te laten tellen hoeveel pakketten er precies geinstalleerd zijn: 
 dpkg --list |wc -l 
 Doe: dpkg |grep eth0 om meer info over de eth0 kaar te krijgen 
 Doe: dpkg --list |grep kernel om meer info over de aanwezige kernels te 
 krijgen 
 
 
 PDF-to-text: 
 pdftotext file.pdf file.txt zet file.pdf om naar file.txt 
 pdftotext  of  pdftotext -h  toont alle opties 
 
 
 Sound: 
 *Play: 
  play file.wav om file.wav af te spelen 
  play fi* == play file.wav (*.mmm is niet altijd nodig) 
  play Vibrato.wav vibro 29 1.0 geeft een snel vibro-fx op Vibrato.wav 
  play GalacticDome.wav reverb 0.9 909 109 99 geeft een planetarium-effect 
  play CellOfMadness.wav reverb 0.9 1339 39 399 is metalig, bijna pijnlijk... 
  play EchoMachine.wav reverb 0.9 2775 300 303 quasi-echoloop, machinaal-fx 
  play BrightHallEcho.wav echo 0.3 3 304 0.1 geeft een grote hal effect 
 *.au files kan je ook met play afspelen, maar het volgende werkt ook wel: 
  cat file.au > /dev/audio 
 *freeamp *.mp3 om alle mp3 bestanden af te spelen 
 *bladeenc -bitrate file.wav om file.wav naar file.mp3 om te zetten 
 *sox badsnd.wav -r 44100 cdsnd.wav om badsnd naar CD kwaliteit te converten 
 *cdparanoia -BZ "1-" om alle CD tracks om te zetten naar WAV, 
  te beginnen bij track 1 
 *met cdplay speel je een audio-track af 
  Nota: ook met cdda2wav kan je audio-tracks naar WAV omzetten 
 *timidity file.mid speelt file.mid af 
  Nota: timidity f.mid -Ow1S -s 44100 -o f.wav zet f.mid om naar f.wav 
 
 
 Bash scripts (batchfiles) maken: 
 open een tekstbestand met Joe: joe lynxbat 
 typ nu: #!/bin/sh 
 en hier bv.: lynx -popup 
 opslaan 
 en nu nog: chmod +x lynxbat (om lynxbat executable te maken) 
 Start nu lynxbat als root of user met: ./lynxbat 
 (je mag ook lynxbat in /usr/local/bin kopiëren, dan hoeft ./ niet meer; 
 vergeet niet chown te gebruiken om de eigenaar van de script te wijzigen)